Prelekcja-konwersatorium, Copernicon-Polcon, 21 września 2024

Uwaga: to jest prelekcja w fazie alfa: mam bardzo dużo zagadnień wartych poruszenia, wciąż poszukuję nowych materiałów do ich ilustracji i weryfikacji. Jeśli masz jakieś sugestie, zapraszam do komentowania.

Adresatami prelekcji są przede wszystkim osoby, które chodziły do szkoły dawno temu i chciałyby uzupełnić swoją wiedzę na temat płci, w tym różnic między płciami, tożsamości płciowej, orientacji seksualnych, oraz wszystkie osoby, które chcą się czegoś dowiedzieć o „ideologii dżęder”, którą spopularyzowały środowiska nastawione negatywnie do osób LGBT+ i do edukacji seksualnej.

Chcę omówić różne zjawiska, ale nie chcę się skupiać na szukaniu przyczyn, tylko rozwiązań: jak możemy sobie samym i sobie nawzajem pomóc złagodzić skutki negatywnych zjawisk i wzmocnić te pozytywne.

Ze względu na ciągłe poszukiwanie źródeł i inspiracji bardzo chętnie wysłucham waszych historii (lub je przeczytam) – oczywiście w trakcie samej prelekcji proszę o krótkie wypowiedzi, żebyśmy zdążyli poruszyć możliwie różne zagadnienia.

1. Status mężczyzn, kobiet, innych płci. Cywilizacja judeochrześcijańska a inne kultury. Ekspansja chrześcijaństwa i narzucanie podbitym kulturom chrześcijańskiej moralności.
2. Dominacja nauki – poczynając od greckich filozofów – prowadzonej z męskiego stanowiska, z apriorycznym założeniem, ze kobiety są „gorsze” i nie ma sensu ich dopuszczać do głosu.
3. Prawa kobiet (i innych płci) – Deklaracja praw człowieka i obywatela (1789) i Olympia de Gouges.
4. Status kobiet w badaniach medycznych i farmakologicznych – przede wszystkim są prowadzone na mężczyznach i w wielu wypadkach dopiero teraz okazuje się, że organizm kobiecy reaguje inaczej.
5. Dodatkowy problem z osobami transpłciowymi – jak dostosować do nich procedury medyczne?
6. Kwestie społeczne – postrzeganie kobiet i osób nieheteroseksualnych, osób transpłciowych/niebinarnych. Morderstwa kobiet i osób transpłciowych. Strategie przetrwania. Prawo – kwestia definicji gwałtu a zachowania w sytuacji stresowej.
7. Kwestia płci w ujęciu biologicznym: chromosomy, geny, epigenetyka, ekspresja genów, wpływ środowiska, hormony i interakcje między nimi. Interseksualność. Spektrum / kontinuum płci.
8. Kwestia płci w ujęciu psychologicznym – tożsamość płciowa. Odczuwanie własnej płci – już w dzieciństwie. Dysforia płciowa. Ujęcia transpłciowości i dysforii w diagnostyce i terapii w różnych okresach. „Schizofrenia” prawna – osoba z dysforią musi jej dowieść, musi poddawać się procedurom medycznym, uznanie jej statusu wymaga potwierdzania przez lekarzy.
9. Jak zmieniły się normy, zachowania, w ostatnich kilkudziesięciu latach? Kto i w jaki sposób powinien się do tych zmian dostosowywać? Co możemy odpowiedzieć „wujkom Januszom”, jak reagować?
   
   

Początek:

Płeć w społeczeństwie: tradycyjne role płciowe. W większości kultur mężczyźni zajmują „lepsze” pozycje – wykonują zajęcia postrzegane jako bardziej prestiżowe, zajmują wyższe stanowiska, natomiast kobiety przede wszystkim zajmują się wychowaniem dzieci i utrzymaniem porządku.

Z czego to wynika? Po pierwsze kwestia dymorfizmu płciowego – mężczyźni są więksi i bardziej agresywni, więc kobiety im ustępują. Ciekawostka: obecnie programiści to w przeważającej większości dobrze zarabiający mężczyźni. Tymczasem na samym początku rozwoju informatyki programowaniem zajmowały się kobiety – wtedy to samo zbudowanie maszyn obliczeniowych traktowano jako ogromny krok naprzód, ale ich obsługa była postrzegana jako zadanie porządkowe, manualne, dla nisko opłacanego personelu. Dopiero później sytuacja się odwróciła.